احکامِ حج و زیارت
حج یکی از ارکانِ دین و بر هر مسلمانِ «مستطیع» یک‌بار در عمر واجب است. در این صفحه احکامِ حج و عمره را به‌صورتِ عمومی مرور می‌کنیم؛ برای حکمِ دقیقِ خودت در اپِ فقه‌یار بپرس.
پرسش‌های پرتکرارِ احکامِ حج و زیارت
پرسش‌های این بخش به‌زودی افزوده میشود…
پاسخِ دقیق برای مرجعِ تقلیدِ خودت
حکمِ شرعی بسته به «مرجعِ تقلید» و «شرایطِ شخصیِ» شما فرق می‌کند. در اپِ فقه‌یار سؤالت را با جزئیاتِ خودت بپرس و پاسخِ دقیق را همان لحظه بگیر.
نصبِ اپ و پرسیدنِ سؤالسؤالاتِ متداولِ احکامِ حج و زیارت
حج بر چه کسی واجب است؟
بر هر مسلمانِ «مستطیع» (دارای هزینه و وسیلهٔ سفر، تواناییِ بدنی، امنیتِ راه و زمانِ کافی) یک‌بار در عمر واجب است.
فرقِ عمرهٔ مفرده و عمرهٔ تمتع چیست؟
عمرهٔ تمتع پیش از حجِ تمتع و متصل به آن انجام میشود؛ عمرهٔ مفرده مستقل است و در بیشترِ ایامِ سال قابلِ انجام است.
ارکانِ اصلیِ حج کدام‌اند؟
احرام، وقوف در عرفات و مشعر، رمیِ جمرات، قربانی، حلق یا تقصیر، طواف و نمازش، و سعی بینِ صفا و مروه از اعمالِ اصلیِ حج‌اند.
نیابت در حج چه حکمی دارد؟
کسی که مستطیع است ولی توانِ بدنیِ رفتن ندارد باید نایب بگیرد؛ برای میت هم می‌توان حجِ نیابتی انجام داد.
اگر حج بر ذمهام مستقر شده باشد چه کنم؟
باید هر طور شده آن را بهجا آوری؛ اگر توانِ رفتن نداری، نایب بگیر. جزئیات را در اپ بپرس.
محرماتِ احرام چیست؟
استفاده از عطر، کندنِ مو و ناخن، شکار، پوشاندنِ سر (مرد) و صورت (زن)، جدال، و پوشیدنِ لباسِ دوخته برای مردان از محرماتِ احرام است.
📖 راهنمای کاملِ احکامِ حج و زیارت — برای مطالعه باز کنید
حج چیست و بر چه کسی واجب است؟
حج مجموعه‌ای از اعمالِ معیّن در مکه و اطرافِ آن است که بر هر مسلمانِ «مستطیع» یک‌بار در عمر واجب میشود. استطاعت یعنی داشتنِ توشه و راحله (هزینه و وسیلهٔ سفر)، تواناییِ بدنی، بازبودنِ راه و امنیت، و کافی‌بودنِ زمان.
اقسامِ حج و عمره
حج سه قسم است: «تمتع» (وظیفهٔ کسانی که از مکه دورند)، «قِران» و «اِفراد». عمره هم دو نوع است: «عمرهٔ تمتع» که پیش از حجِ تمتع انجام میشود، و «عمرهٔ مفرده» که مستقل است و در بیشترِ ایامِ سال قابلِ انجام است.
احرام و میقات
حاجی باید در «میقات» (محل‌های معیّن) محرم شود: نیتِ احرام، پوشیدنِ دو جامهٔ احرام (برای مردان)، و گفتنِ «لبیک». با احرام، یک‌سری کارها بر او «حرام» میشود.
محرماتِ احرام
- استفاده از عطر و بوی خوش
- نگاه در آینه (بنا بر احتیاط)
- کندنِ مو و ناخن
- شکار و کشتنِ حیوان
- پوشاندنِ سر (مردان) و پوشاندنِ صورت (زنان)
- جدال و دشنام
- پوشیدنِ لباسِ دوخته برای مردان
اعمال و ارکانِ حجِ تمتع
پس از عمرهٔ تمتع، اعمالِ حج انجام میشود:
- احرام از مکه
- وقوف در عرفات (روزِ نهم ذی‌الحجه)
- وقوف در مشعرالحرام
- رمیِ جمرات در منا
- قربانی
- حلق یا تقصیر (کوتاه‌کردنِ مو)
- طوافِ زیارت و نمازِ طواف
- سعی بینِ صفا و مروه
- طوافِ نسا و نمازش
استطاعت و استقرارِ حج
اگر کسی مستطیع شود و حج نرود، حج بر او «مستقر» میشود و باید هر طور شده (حتی با قرض یا در سالِ بعد) آن را بهجا آورد. اگر نتواند، باید نایب بگیرد.
نیابت در حج
کسی که به‌خاطرِ بیماری یا پیری توانِ رفتن ندارد ولی مستطیع است، باید برای حج «نایب» بگیرد. همچنین می‌توان برای میت حجِ نیابتی انجام داد.
زیارت و آدابِ آن
زیارتِ پیامبر و اهل‌بیت (علیهم‌السلام) از مستحباتِ مؤکد است. هنگامِ زیارت، آدابی مانندِ غسلِ زیارت، اذنِ دخول، خواندنِ زیارتِ مأثور و نماز زیارت سفارش شده است.
اشتباهاتِ رایج
- تأخیرِ حج با وجودِ استطاعت
- ناآگاهی از محرماتِ احرام
- کوتاهی در یادگیریِ ترتیبِ اعمال پیش از سفر
جمع‌بندی
حج عبادتی بزرگ با اعمالِ دقیق و مرتب است که یادگیریِ درستِ آن پیش از سفر لازم است. برای پرسش‌های دقیقِ استطاعت، نیابت و اعمال، در اپِ فقه‌یار بر اساسِ مرجعت بپرس.